Son zamanlarda sağlık alanında yaşanan önemli bir gelişme, genç bireyler arasındaki kolon kanseri vakalarının hızla arttığını gözler önüne serdi. Cenevre Üniversitesi ve Cenevre Üniversitesi Hastaneleri tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, 1980-2021 yılları arasında yaklaşık 100 bin vakayı inceledi. Bu 40 yıllık çalışma, kolorektal kanserin özellikle genç yaş grubunda ciddi bir artış gösterdiğini ortaya koydu. Rutin tarama programlarının ileri yaş gruplarındaki vakaları azalttığı, ancak 50 yaş altındaki bireylerde tanı oranlarının her yıl arttığı belirlendi.
**ERKEN TEŞHİS SORUNU: VAKALAR METASTAZ AŞAMASINDA ORTAYA ÇIKIYOR**
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, genç bireylerde kanser teşhisinin genellikle ileri evrelerde konulması oldu. Verilere göre, 50 yaş altındaki hastaların yaklaşık yüzde 28’inin, kanser diğer organlara yayıldıktan sonra teşhis edildiği görülüyor. Bu oran, daha büyük yaş gruplarında yüzde 20 civarında kalırken, genç yaşta hastalığın bu kadar geç fark edilmesi ciddi risk taşımaktadır. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri Kıdemli Uzman Cerrahı Dr. Jeremy Meyer, yaptığı açıklamada, “Artık aile öyküsü bulunmayan 30’lu yaşlardaki bireylerde bu vakalarla karşılaşıyoruz. Hastalar belirtileri önemsemediği için kliniklere başvurduklarında kanser vücuda yayılmış oluyor,” şeklinde dikkat çekti.
**HASTALIĞA NEDEN OLAN FAKTÖRLER: BESLENME VE MİKROBİYOM DENGESİ**
Araştırmacılar, geleneksel olarak ileri yaş hastalığı olarak bilinen kolon kanserinin gençlerde neden yükseldiğini derinlemesine analiz ediyor. Net bir sebep henüz belirlenememiş olsa da, son 40 yılda beslenme alışkanlıklarındaki değişimin büyük bir rol oynadığı düşünülüyor. İşlenmiş gıdaların fazla tüketimi, hareketsiz yaşam tarzı, obezite oranlarındaki artış ve erken yaşlarda maruz kalınan çevresel faktörlerin bağırsak mikrobiyomunu olumsuz etkileyebileceği öne sürülüyor. Uzmanlar, erkeklerde rektum kanseri ve genç kadınlarda sağ kolon kanseri artışının çeşitli biyolojik ve çevresel mekanizmalardan kaynaklandığını vurguluyor.
**“GENÇ YAŞTA KANSER OLUNMAZ” İNANCININ TEHLİKESİ**
Kolon kanserinin sinsi ilerleyişi, erken tanının önündeki en büyük engeli oluşturuyor. Genç bireyler, “bu yaşta kanser olmam” düşüncesiyle vücutlarındaki belirtileri göz ardı edebiliyor. Uzmanlar, karın ağrıları, dışkıda kan görülmesi, ani kilo kaybı gibi belirtilerin dikkate alınması gereken uyarılar olduğuna işaret ediyor. Küresel ölçekte yılda 1.9 milyondan fazla yeni vaka ile en ölümcül ikinci kanser türü olan kolon kanseri karşısında ülkeler, tarama stratejilerini gözden geçiriyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri gibi birçok sağlık otoritesi, rutin tarama yaş sınırını 50’den 45’e düşürmeyi öneriyor ve aile öyküsü olan risk gruplarının daha erken yaşlarda kolon kanseri taraması yaptırmaları gerektiğini belirtiyor.
